Bàn thờ Táo Quân để ở đâu và gồm những gì?

469

Các gia đình không nhất thiết phải đặt bàn thờ Táo Quân (bàn thờ Thổ Công) nhưng nếu có thì phải để ở vị trí tốt lành. Và đây là một trong những cách xác định đơn giản nhất.

Vai trò và ý nghĩa của tục thờ Táo Quân

Trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, Ông Táo (Táo thần, Thần Bếp, Vua bếp, Táo Quân hay Thổ Công) là vị thần gồm 3 vị “2 ông 1 bà” cai quản căn bếp và ngăn chặn sự xâm phạm của ma quỷ. Trong đó có:

  • Thổ Công (Nam thần): Trông coi việc trong bếp. Danh hiệu: Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần Quân.
  • Thổ Địa (Nam thần): Trông coi việc nhà cửa. Danh hiệu: Thổ Địa Long Mạch Tôn Thần.
  • Thổ Kỳ (Nữ thần): Trông coi việc chợ búa. Danh hiệu: Ngũ Phương Ngũ Thổ Phúc Đức Chánh Thần.

Ban tho Tao quan de o dau va gom nhung gi-phongthuynhaxinh (1)

Ba vị Táo Quân trong tranh dân gian Việt Nam (Ảnh: Wikipedia)

Ông Táo thay mặt Ngọc Hoàng Thượng Đế xuống hạ giới để “theo dõi” lối sống và cách đối nhân xử thế của các gia đình rồi ghi chép lại. Đến cuối năm nhằm ngày 23 tháng Chạp Âm lịch, Ông Táo cưỡi cá chép lên chầu trời báo cáo lại tình hình xảy ra dưới nhân gian trong suốt một năm qua để Ngọc Hoàng soi xét. Ai sống lương thiện, tốt đời đẹp đạo sẽ được thưởng; ai ăn ở ác tâm, mưu mô, xảo trá sẽ chịu hình phạt.

Chính vì quan niệm này nên gia đình nào cũng rất thành tâm cúng ông Táo vừa mong được ban những điều tốt đẹp, vừa là để cuối năm Ông lên “nói” với Ngọc Hoàng lời hay ý tốt. Dù làm ăn bận rộn đến đâu, cứ ngày 23 tháng Chạp Âm lịch các gia chủ đều bố trí thời gian làm lễ cúng Ông Công Ông Táo rất thịnh soạn.

Nguồn gốc của tục lệ này Phong Thủy Nhà Xinh không nhắc lại nữa. Bởi là người dân Việt Nam có lẽ không ai không biết sự tích đầy cảm động này, hơn nữa nó cũng có trong nhiều sách vở, tài liệu; bạn vui lòng tìm đọc lại nếu cần.

Ban tho Tao quan de o dau va gom nhung gi-phongthuynhaxinh (4)

Ba vị Táo Quân cưỡi cá chép lên chầu Trời (Ảnh: vforum.vn)

Bàn thờ Táo Quân gồm những gì?

Theo phong tục truyền thống, bàn thờ Táo Quân thường đặt gần bếp. Lễ vật bày trên bàn thờ khác nhau đôi chút tùy theo phong tục của từng vùng miền nhưng cơ bản gồm có:

  • 03 chiếc mũ đội đầu: Một chiếc không có cánh chuồn cho “Nữ thần”, hai chiếc có cánh chuồn cho “Nam thần”. Ngày nay các cơ sở vàng mã thường làm cả 3 chiếc đều có cánh chuồn.
  • Áo và hia dành cho 3 vị
  • 01 bài vị
  • Cây mía (làm gậy chống)
  • Vàng mã, giấy bạc
  • Trầu cau
  • Trà, Nước
  • Hoa quả
  • Đèn hoặc nến
  • Hương
  • Tùy vào các ngày Lễ – Tết khác nhau mà bày biện thêm lễ vật như gà luộc, thịt luộc, xôi, chè, cá chép, gạo, muối hoặc cúng chay (nếu gia chủ ăn chay)…

 

Ban tho Tao quan de o dau va gom nhung gi-phongthuynhaxinh (5)

Bộ mũ cúng Thổ Công (Ông Táo)

Bàn thờ Táo Quân để ở đâu, cách xác định vị trí đặt bàn thờ Táo Quân

Các gia đình không nhất thiết phải đặt bàn thờ Táo Quân, đặc biệt là những gia chủ không theo tốn giáo, tín ngưỡng nào; cũng không có quy định nào cụ thể cho việc này. Nhưng nếu trong nhà đặt bàn thờ Táo Quân thì phải chú ý nhang đèn đều đặn.

Nơi đặt bàn thờ Táo Quân tốt nhất là ở các vị trí tốt lành (Cát vị). Lí do là vì theo Phong thủy nhà ở, nếu có ban thờ thì sẽ phải thắp hương đèn, thắp hương đèn sẽ sinh ra nhiệt năng và khí lưu. Hai yếu tố này nếu tích tụ nhiều sẽ không tốt cho sức khỏe, đồng thời ảnh hưởng tới phong thủy. Bởi vậy, bàn thờ Táo Quân nhất định phải đặt ở Cát vị.

Tụ khí vị (vị trí tụ cát khí) là một Cát vị. Cách xác định Tụ khí vị không khó: Nó chính là điểm nối từ tâm cửa bếp với góc nhà bếp đối diện. Đây chính là nơi đặt bàn thờ Táo Quân. Xem hình vẽ mô tả dưới đây.

Ban tho Tao quan de o dau va gom nhung gi-phongthuynhaxinh (2)

Cách xác định Cát vị để đặt bàn thờ Táo Quân, bàn thờ Thổ Công

Dựa vào cách xác định này, dù không đặt bàn thờ nhưng ngày Ông Công Ông Táo 23 tháng Chạp Âm lịch gia chủ cũng có thể đặt mâm lễ vật để cúng tại đây.

Ban tho Tao quan de o dau va gom nhung gi-phongthuynhaxinh (3)

Mâm lễ vật cúng Táo Quân ngày 23 tháng Chạp Âm lịch (Ảnh: Vietnamnet.vn)